Finansal Yorum 24.11.2005

BASEL II VE KOBİ’ LER

Farkında mısınız bilmiyorum ama, Türkiye, düşük enflasyonla birlikte yeni bir döneme giriyor. Enflasyonun yüksek olduğu dönemler geride kaldı.Yüksek kar marjları mazi oldu.Yüksek enflasyon sonucu görünmeyen yönetim hataları sırıtmaya başladı. Hata yapmasına karşın, kazandığı için kendisini başarılı gören girişimciler dönemi sona eriyor.

Şimdi, düşük enflasyon oranlarının kalıcı olacağı ve düşük reel faizlerin yaşanacağı bir döneme hızla giriyoruz.Bu dönemde, eski tip girişimcileri çok ciddi tehlikeler bekliyor.Çünkü,yeni dönem ,paradan para kazanmayı değil,paranın ekonomik ve verimli kullanılmasını gerektiriyor.Kısacası,yeni dönemde  düşünce değişikliği şart.

Bilindiği gibi, Basel II,bankaları  müşterilerinin risklerini iyi yönetmeye,müşterileri de kendi risklerini iyi yönetmeye,açık ve şeffaf olmaya zorluyor.Bir müşteri, kayıt dışılığa son verir,raporlarını düzenli ve sistematik olarak tutarsa,daha ucuz kredi kullanabilecektir.Çünkü,yeni dönemde, özel sektör için, paradan para kazanma dönemi sona erecek,faiz giderlerini azaltma ve kaynaklarını etkin kullanma dönemi başlayacaktır.Bu dönem,kayıt dışı çalışan sektörleri ve KOBİ’ leri olumsuz yönde etkileyecektir.

Yeni dönemde, bankaların,kredi müşterilerine uygulayacakları faiz oranını, iki temel faktör belirleyecektir.Birinci faktör,işletmelerin yüksek kredi değerliliği,ikinci faktör,bankalara verilecek risksiz teminatlardır.Her ikisi de iyi ise,işletmeler çok düşük faizli kredi kullanabileceklerdir.Konuya bu açıdan bakılırsa, Basel II, %99 u KOBİ olan  girişimcilerimize ciddi bir anlayış değişikliği dikte ettirecek demektir.Çünkü,önümüzdeki günlerde, Türk reel sektörünün temel teminat türleri olan çek,senet ve gayrimenkul ipoteği,teminat olarak önemini kaybedecektir.Başka bir ifadeyle, söz konusu teminat türleri,kredi faizlerinin azaltılması konusunda hiçbir katkı sağlamayacaktır.Ancak, Basel II, reel sektörü teminat çeşitlendirilmesi konusunda düşünmeye zorlayacaktır.

Basel II’ nin ruhunda aynı zamanda bankaların müşterilerini çok yakından tanımaları yatmaktadır.Güçlü bankaların çalışmak istedikleri müşteriler,kurumsallaşmış,açık,şeffaf,kayıt dışı faaliyetleri olmayan şirketlerdir.

Bu yaklaşım,hiç teminat vermeden de imza karşılığı kredi almayı  gündeme getirmektedir.

Bu değişime uyabilecek miyiz?Hadi sen de diyenleri duyar gibiyim.Ancak,bana göre, yeni dönem,bu şekilde düşünen girişimcilerin hızla yok olmalarına neden olacaktır.Bunların yerine,riskini yönetebilecek,değişime açık,dünyadaki gelişmeleri okuyabilen,Türkiye’nin geleceğine daha olumlu katkılarda bulunabilecek,beşeri sermayesi kuvvetli yeni girişimcilerin önü açılacaktır.Benim de şahsen 40 yıldır beklediğim,Türkiye’yi batıya entegre edecek olan bu girişimcilerdir..

Prof. Dr. Ali Ceylan